Veilige digitale toegang voor kinderen kun je vergelijken met het moment waarop je ze hun eerste auto geeft. Je zou ze niet zonder goed werkende remmen en veiligheidsgordels de sleutels geven. Ook wil je niet dat ze zonder kennis van hoe ze de auto moeten besturen de weg op gaan. Zo werkt het ook met technologie, apparaten en internet. Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat hun toegang veilig is en dat ze de basis begrijpen voordat je ze een apparaat geeft.
Voor ouders kan veilig internetgebruik lastig zijn. Er is zoveel informatie en advies beschikbaar. Wanneer is je kind oud genoeg voor een eigen apparaat? Welke instellingen zijn echt nodig? Wat doe je als je kind een van jullie afspraken over technologie niet nakomt? Het kan overweldigend zijn. Daarom is er het ABC-model voor digitale veiligheid en welzijn. Het model bestaat uit drie duidelijke stappen die je makkelijk onthoudt. Zo creëer je een veilige omgeving die je kind niet alleen beschermt, maar ook helpt om zich goed te ontwikkelen:
Afschermen
Begrenzen
Communiceren
Afschermen: de digitale veiligheidsgord
Voordat je je kind een smartphone, tablet of gameconsole geeft, kun je veiligheidsinstellingen en ouderlijk toezicht gebruiken, zoals Qustodio. Zo kun je ongewenste content filteren of blokkeren, sociale media en game-apps beheren en de schermtijd beter in de gaten houden.
- Stel op alle apparaten handmatig veiligheidsinstellingen in of gebruik ouderlijk toezicht om toegang tot apps die niet geschikt zijn voor de leeftijd te blokkeren en de schermtijd te beheren.
- Zet voor kinderen van 10 jaar en jonger ‘Google SafeSearch’ en ‘YouTube Beperkte modus’ aan op de apparaten die je kind gebruikt.
- Stel ‘s nachts een vaste tijd in waarop apparaten uit moeten. Met ouderlijk toezicht kun je na bedtijd de toegang tot sociale media en entertainmentapps blokkeren.
- Bescherm de identiteit van je kind op sociale media en in game-apps door privacyinstellingen in te schakelen. Schakel ook locatiegegevens uit voor apps die deze niet nodig hebben.
- Maak voor kinderen van 10 jaar en jonger alle apps en accounts aan met het e-mailadres en wachtwoord van een ouder. Deel het wachtwoord niet met je kind.
- Bespreek online veiligheid met je kind wanneer je deze stappen instelt. Leg ook het verschil uit tussen veilig en onveilig gebruik van apparaten en online platforms.
Begrenzen: de online verkeersregels
Net als verkeersborden ons helpen tijdens het rijden, zijn duidelijke grenzen en regels voor het gebruik van apparaten en internet door je kind belangrijk. Betrek je kinderen bij het maken van afspraken en het opstellen van schermroutines. Zo weet iedereen wat de afspraken zijn en werken ze voor het hele gezin.
Verwacht dat regels soms worden overtreden, vooral bij jonge tieners. Als dat gebeurt, is het belangrijk om grenzen opnieuw duidelijk te maken en ongepast gedrag te corrigeren. Dit is minstens zo belangrijk als de grenzen zelf en helpt op de lange termijn.
Zo begin je met het stellen van grenzen:
1. Maak een digitaal gezinscontract met duidelijke regels voor online gedrag.
Neem ook regels op over hoe je online met anderen communiceert en welke rol jij speelt in het digitale leven van je kind. Bespreek bijvoorbeeld of je de sociale media van je kind volgt. Door het contract samen als gezin op te stellen, weet iedereen waar die aan toe is. Je kind krijgt zo ook meer zeggenschap. Qustodio’s gratis digitale gezinscontract bevat gesprekspunten en veiligheidsinstellingen per leeftijd. Het is een goed startpunt als je niet weet waar je moet beginnen.
2. Gebruik zowel positieve als negatieve gevolgen
Veel ouders gebruiken alleen negatieve gevolgen voor gedrag dat ze niet willen zien. Positieve gevolgen voor goed online gedrag helpen je kind echter veel sneller om hiervan te leren.
3. Stel een schermroutine in.
Duidelijke grenzen voor de tijd die je kind online doorbrengt, helpen om verwachtingen te scheppen over wanneer apparaten mogen worden gebruikt. Voor jongere kinderen moet deze routine duidelijk zijn. Je kunt bijvoorbeeld elke dag tussen 16.00 en 17.00 uur schermtijd toestaan. Voor tieners moeten duidelijke tijden gelden waarop apparaten uit moeten. Spreek bijvoorbeeld af dat er na 20.00 uur geen schermen meer worden gebruikt en dat sociale media tijdens het maken van huiswerk niet zijn toegestaan. Je kunt ouderlijk toezicht gebruiken om dit te ondersteunen.
4. Stel een schermvrije ruimte of schermvrije momenten in huis in om rust zonder apparaten en tijd voor contact met elkaar te creëren.
Deze afspraken gelden voor iedereen in huis, ook voor ouders. Het goede voorbeeld geven is een belangrijk onderdeel van online veiligheid. Kinderen die hun apparaten op latere tijdstippen gebruiken, staan minder vaak onder toezicht. Daardoor is de kans groter dat ze online risicovoller gedrag vertonen.
Communiceren: de sleutel tot digitale veiligheid en welzijn
Als je met je kind praat over online veiligheid en digitaal welzijn, is het belangrijk om er vroeg mee te beginnen en er regelmatig over te praten. Maak deze gesprekken onderdeel van jullie dagelijkse gesprekken.
1. Verdiep je op een respectvolle manier in het digitale leven van je kind. Om goed met je kind te praten over online gewoontes, moet je weten welke apps en games je kind gebruikt. Toon interesse. Vraag wat je kind wel en niet leuk vindt aan de apps die het gebruikt. Vraag ook welke nieuwe vaardigheden je kind in een game heeft geleerd. Houd het gesprek positief. Zo blijft je kind makkelijker met je praten
2. Voor kinderen op de basisschool zijn vreemden online, catfishing (mensen die zich voordoen als iemand anders) en online privacy belangrijke onderwerpen. Praat ook over hoeveel controle we hebben over onze persoonlijke gegevens en foto’s nadat we deze online hebben gedeeld of geüpload.
3. Houd het gesprek breed als je kind ouder is. Bespreek online conflicten en pesten, wetten over technologie, de risico’s van het versturen van naaktfoto’s en groepsdruk, overmatig technologiegebruik, digitale sporen en online reputatie.
4. Laat je kind weten dat het altijd bij je terechtkan met zorgen of problemen die het online tegenkomt. Zorg dat je kind jou als eerste om hulp vraagt bij vragen of problemen online.
Door routine en structuur te brengen in het digitale leven van je kind, weet iedereen waar die aan toe is. Door vroeg en regelmatig over digitale risico’s te praten, begrijpt je kind ook jouw kijk hierop. Met het ABC-model creëer je een digitale omgeving die je kind online beschermt en helpt om zich goed te ontwikkelen.
